ΜΟΥΣΕΙΑ ΝΟΜΟΥ ΡΟΔΟΠΗΣ

 

Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής

Οι αρχαιολογικοί θησαυροί της Ροδόπης στο Αρχαιολογικό Μουσείο Κομοτηνής

Ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να θαυμάσει έργα τέχνης, όπλα κ.α., αντικείμενα απ’ όλο το χώρο της Θράκης και από την προϊστορική περίοδο μέχρι τα βυζαντινά χρόνια. Ένας τεράστιος χάρτης, αναρτημένος μέσα στο μουσείο, απέναντι ακριβώς από την είσοδο, δίδει τις πρώτες πληροφορίες για τους αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής. Επίσης, κείμενα, φωτογραφίες και σχέδια που συνοδεύουν τα εκθέματα, ενημερώνουν για τα αντικείμενα που εκτίθενται, τη χρονολόγηση, τη σημασία τους κτλ.

Εντυπωσιακή είναι η ολόχρυση προτομή (24 καράτια, 950 γραμ.) μάλλον του αυτοκράτορα Σεπτίμου Σεβήρου (193-211 μ.Χ), που βρέθηκε στην Πλωτινούπολη και εκτίθεται σε περίοπτη θέση. Επίσης η αμφίγλυφη επιτύμβια στήλη (Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών 40 –Κομοτηνής) όπου κύρια όψη εικονίζεται ο νεκρός και στην πίσω ο δούλος με το κυνηγετικό σκύλο (500 π.Χ.). το πάνω μέρος της στήλης εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας, ενώ αυτό που υπάρχει στην Κομοτηνή είναι αντίγραφο.

Στο προαύλιο του Μουσείου έχουν τοποθετηθεί επιτύμβια, κιονόκρανα, μαρμάρινη σαρκοφάγος και ταφικό μνημείο από την Στρύμη.

Αρχαιολογική Συλλογή Μαρώνειας – Αρχοντικό Ταβανιώτη

Η ιστορική εξέλιξη της πριοχής της Μαρώνειας από την Παλαιολιθική Εποχή μέχρι σήμερα
Το αρχοντικό Ταβανιώτη χτίστηκε ανάμεσα στα 1880 και 1885 και αποτελούσε την οικία του Μαρωνίτη εμπόρου Παρράσιου Ταβανιώτη. Έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της οικιστικής αρχιτεκτονικής στη Δυτική Θράκη και χαρακτηριστικό τύπο συνεύρεσης στοιχείων του θρακιώτικου παραδοσιακού αγροτικού σπιτιού με επείσακτα αστικά.

Φιλοξενεί τη μόνιμη αρχαιολογική συλλογή με θέμα «Η Μαρώνεια και ο Ίσμαρος από τα προϊστορικά μέχρι τα νεότερα χρόνια» που επιμελήθηκε η ΕΠΚΑ Κομοτηνής κι ένα πλήθος ανθρώπων.

Η ιστορική εξέλιξη της ευρύτερης περιοχής της Μαρώνειας, από την Παλαιολιθική Εποχή μέχρι σήμερα, αποτυπώνεται στην έκθεση.

Συγκεκριμένα στο ισόγειο του κτιρίου παρουσιάζονται πέντε θεματικές ενότητες: Αμφορείς και μαγειρικά σκεύη, όψεις δημόσιας ζωής, θρησκεία, επιτύμβια και αρχιτεκτονικά μέλη χριστιανικών ναών. Στον πρώτο όροφο εκτίθεται εποπτικό υλικό από την παλαιολιθική εποχή μέχρι την πρόσφατη αποκατάσταση του αρχοντικού.

Στρατιωτικό Μουσείο Κομοτηνής

Το Στρατιωτικό Μουσείο Κομοτηνής άνοιξε τις πύλες του στο κοινό, στις 14 Μαΐου του 2011 με αφορμή και την επέτειο των Ελευθερίων της Θράκης, θέλοντας να αποτίσει φόρο τιμής σε όλους εκείνους που είτε από τη θέση ενός στρατιωτικού γραφείου είτε από τα χαρακώματα της μάχης οργάνωναν και διενεργούσαν με τον κατάλληλο κάθε φορά τρόπο, επιτυγχάνοντας έτσι τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα στην έκβαση της μάχης.

Το Στρατιωτικό Μουσείο ήταν το κομμάτι που συμπλήρωσε όχι μόνο το πολιτιστικό αλλά και εν γένει το πνευματικό πάζλ της περιοχής γεμίζοντας το κενό που υπήρχε στο κομμάτι αυτό της ιστορίας. Αποτελεί ομολογουμένως ένα στολίδι για την πόλη της Κομοτηνής και λόγω των πολύ σημαντικών εκθεμάτων του (που παρόμοια δε συναντάς εύκολα στη γύρω περιοχή) αλλά και γιατί εμφανίζει το στοιχείο της συμπληρωματικότητας χρονολογικά και σε σύγκριση με τα υπόλοιπα Μουσεία της πόλης.

Τέλος, η ίδια του η ύπαρξη έχει διευρύνει τους πολιτιστικούς ορίζοντες της Κομοτηνής και έχει φέρει, έστω και από περιέργεια, στην πόλη επισκέπτες από ολόκληρη την Ελλάδα, που όπως φαίνεται και από τα ίδια τους τα λεγόμενα στο βιβλίο εντυπώσεων , μόνο τα καλύτερα έχουν να πουν.

Στο Μουσείο φιλοξενούνται εκθέματα από τους αγώνες των Ελλήνων, αρχής γενομένης της Ελληνικής Επανάστασης και ολοκληρώνοντας το ταξίδι με το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο συνδυασμένο και με πιο πρόσφατα αντικείμενα. Στο ισόγειό του συγκεκριμένα, ο επισκέπτης θα συναντήσει κάποιες σύγχρονες στολές των Στρατιωτικών Σχολών όπως και διάφορα σημαντικά μετάλλια όχι μόνο σύγχρονα αλλά και εκείνα από τους δύο μεγαλύτερους πολέμους της πρόσφατης παγκόσμιας ιστορίας.

Στο δεύτερο όροφο του κτιρίου, ο επισκέπτης θα έρθει σε επαφή με στολές, οπλισμό, αντικείμενα στρατιωτικής χρηστικής αξίας και όχι μόνο, αλλά και με εκθέματα σπάνια που δεν συναντά εύκολα κανείς. Στον προαύλιο χώρο, η ιστορία ζωντανεύει μέσω των πυροβόλων, των αρμάτων και των οχημάτων που συμμετείχαν στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και έπειτα, συλλογή που δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από αυτές άλλων μεγαλύτερων μουσείων.

Στο χώρο του Μουσείου υπάρχει μία αίθουσα προβολών, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και αυτή όπως και οι υπόλοιποι χώροι, και ως αίθουσα διδασκαλίας της ιστορίας για σχολεία, καθώς υπάρχει και η δυνατότητα προβολής εκπαιδευτικού υλικού αλλά και σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα εκθέματα το μάθημα δεν θα γίνει απλά πιο ζωντανό αλλά και πιο ουσιαστικό. Φυσικά άξια λόγου είναι και η ύπαρξη της Αίθουσας Περιοδικών Εκθέσεων, η οποία κατά καιρούς φιλοξενεί διάφορες σημαντικές εκθέσεις όπως αυτή του Ελληνοτουρκικού Πολέμου του 1897, της έκθεσης μοντελισμού του συλλόγου μοντελιστών Καβάλας και της έκθεσης φωτογραφίας και ζωγραφικής με θέμα τους Βαλκανικούς Πολέμους.

Σε γενικές δηλαδή γραμμές ο χώρος προσφέρεται από κάθε άποψη και οι δυνατότητές του πολλές και χαρακτηριστικά εντυπωσιακές, σε πλήρη αναλογία και αρμονία με τα εκθέματα που περιέχει.

Η βιβλιοθήκη του Στρατιωτικού Μουσείου Κομοτηνής αποτελείται από πλήθος ελληνικής αλλά και ξενόγλωσσης βιβλιογραφίας η οποία καλύπτει μεγάλο εύρος όλων των επιστημών και όχι μόνο της ιστορίας. Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι χάρη και στις ευγενικές δωρεές ιδιωτών τα εκθέματα του Μουσείου εμπλουτίζονται διαρκώς, ανανεώνοντας την συλλογή του και δίνοντας έναν πιο σπάνιο χαρακτήρα σε αυτά.

Μουσείο Καλαθοπλεκτικής Ρωμά

Ανήκει στην Θρακική Εταιρεία. Λειτουργεί από τις 18.2.1995. είναι το μοναδικό στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη, τεχνολογικό-εθνολογικό Μουσείο για την καλαθοπλεκτική των Ρωμά (Τσιγγάνων). Τα καλάθια που εκτίθενται προέρχονται από εκτεταμένη, γεωγραφικά και χρονικά, έρευνα και στα τρία εθνικά τμήματα της Θράκης: βουλγαρικό, τούρκικο και ελληνικό.

Στην Α’ αίθουσα εκτίθενται οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται από τους καλαθοποιούς, τα εργαλεία, οι μήτρες καλαθιών ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζονται οι φάσεις πλοκής ενός καλαθιού από τη βάση μέχρι την ολοκλήρωσή του.

Στην Β’ αίθουσα έχουν τοποθετηθεί καλάθια ποικίλου μεγέθους και χρήσεων από διάφορα μέρη της Θράκης.

Στην Γ’ αίθουσα υπάρχει η αναπαράσταση μιας γωνιάς από κατοικία καλαθοπλεκτική με αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Στην Δ’ αίθουσα παρουσιάζονται καλάθια των Ελλήνων του Εύξεινου Πόντου, των Πομάκων της ορεινής Ροδόπης, καθώς και δείγματα ειδών πλεκτικής από την Ανατολική και Βόρια Θράκη. Το Μουσείο βρίσκεται  στο Θρυλόριο.

Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Πανδρόσου

Ένα μικρό μουσείο φυσικής ιστορίας με απόλυτο σεβασμό στη φύση

Το Μουσείο αποτελεί πύλη εισόδου στον οικοσυστημικό πλούτο της Ροδόπης και σκοπός  του είναι η ανάδειξη της βιοποικιλότητας της περιοχής  της Ροδόπης και των γεωφυσικών και οικολογικών ιδιαιτεροτήτων της, καθώς και η ευαισθητοποίηση  των πολιτών  σε περιβαλλοντικά  θέματα.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας έχει ελάχιστα  φυσικά  εκθέματα. Έχοντας ως αρχή την απαγόρευση της έκθεσης ταριχευμένων ζώων, τη συλλογή του αποτελούν κυρίως πετρώματα και καρποί. Έτσι όλα  σχεδόν τα εκθέματα είναι  διαδραστικά. Καλούν, δηλαδή, τον επισκέπτη  να τα αγγίξει και να  παίξει μαζί τους.

Το Μουσείο  απευθύνεται  κυρίως σε οικογένειες με παιδιά ηλικίας 3-14 ετών.

Ο εκθεσιακός χώρος αποτελείται  απο δύο μικρές αίθουσες. Η πρώτη εκθέτει στοιχεία  του θαλάσσιου  και των  υγροτοπικών οικοσυστημάτων  του νομού Ροδόπης, ενώ η δεύτερη αίθουσα περιλαμβάνει στοιχεία για τα χερσαία οικοσυστήματα του νομού μας.

Η έκθεση δεν είναι  οργανωμένη  γραμμικά, αλλά επιτρέπει διαφορετικά σημεία εισόδου του επισκέπτη και ενθαρρύνεται η προσέγγιση του θέματος απο διαφορετικές  οπτικές.

Σημειώνεται  ότι  οι περισσότερες εφαρμογές μέσα στο μουσείο  είναι κατάλληλες για άτομα τυφλά  ή με  χαμηλή όραση, καθώς και για άτομα  με κινητικές ή νοητικές  αναπηρίες.

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας  έχει ως στόχο:

•  -την ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος  του Νομού Ροδόπης
• -τη γνωριμία  με τα οικοσυστήματα της περιοχής  της Ροδόπης
• -την εστίαση  στις σχέσεις  που αναπτύχθηκαν, μέσα απο αιώνες συμβίωσης, ανάμεσα στον άνθρωπο και το περιβάλλον, με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και το  κυνήγι.
• -την ευαισθητοποίηση  των επισκεπτών  για το φυσικό  περιβάλλον
• -την περιβαλλοντική εκπαίδευση των μαθητών  της περιοχής
• -την πληροφόρηση  σχετικά  με τα απειλούμενα είδη της Ροδόπης

Στρατιωτικό Μουσείο Οχυρού Νυμφαίας

Αποτελεί το νεότερο Στρατιωτικό Μουσείο της «Γραμμής Μεταξά», καθώς η συλλογή των εκθεμάτων του ολοκληρώθηκε και η λειτουργία του εγκαινιάστηκε το έτος 2000, βρίσκεται δε στον ανώτερο όροφο του οχυρού. Σκοπός της έκθεσης του συγκεκριμένου Στρατιωτικού Μουσείου είναι η παρουσίαση των γεγονότων της μάχης του οχυρού, η παρουσίαση εκθεμάτων που αφορούν στη γερμανική επίθεση τον Απρίλιο του 1941 και η ενημέρωση του επισκέπτη για τις συνθήκες ζωής της αμυνόμενης φρουράς του οχυρού την περίοδο του πολέμου.

Η έκθεση εκτείνεται σε μία επισκέψιμη στοά και έναν εσωτερικό θάλαμο του πρώτου ορόφου του οχυρού. Κατά μήκος της στοάς έχουν ανακατασκευαστεί με χρήση διοραμάτων το γραφείο του διοικητή, του επιλοχία καθώς και το ιατρείο του οχυρού προσομοιάζοντας την προηγούμενη κατάσταση τους, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται η αναβίωση των συνθηκών διαβίωσης των υπερασπιστών του οχυρού

Σε ένα μεγάλο θάλαμο της στοάς εκτίθεται εποπτικό υλικό και κειμήλια του οχυρού. Στην μία πλευρά του χώρου με φωτογραφική έκθεση παρουσιάζονται σημαντικές προσωπικότητες της εποχής, όπως οι πρωθυπουργοί Ι. Μεταξάς και Αλ. Κορυζής, οι αντιστράτηγοι Αλ. Παπάγος και Κ. Μπακόπουλος, διάφοροι τύποι οχυρωματικών έργων καθώς και φωτογραφίες εποχής που απεικονίζουν στιγμιότυπα των εχθροπραξιών στη «Γραμμή Μεταξά». Στον ίδιο χώρο εκτίθενται αντίγραφα εφημερίδων της εποχής που αναφέρονται στη μάχη των οχυρών και στην άμυνα του οχυρού Νυμφαίας ειδικότερα, καθώς και αποσπάσματα διαταγών.

Στον απέναντι τοίχο του ίδιου θαλάμου υπάρχουν προθήκες στις οποίες εκτίθενται κειμήλια από τη μάχη του οχυρού. Στην κεντρική προθήκη εκτίθενται δείγματα ατομικού οπλισμού των αντιμαχόμενων και συγκεκριμένα πολυβόλα, πιστόλια, τυφέκια αραβίδες, αυτόματα και ξιφολόγχες. Στη βάση της προθήκης εκτίθεται 1 πολυβόλο MG42 και 1 πολυβόλο Hotohkigg. Στις υπόλοιπες προθήκες εκτίθενται στολές Γερμανών και Ελλήνων αξιωματικών και οπλιτών, που συμπεριλαμβάνουν φόρτο εκστρατείας, αντιασφυξιογόνες μάσκες, σημαίες και παράσημα. Δίπλα στις βιτρίνες ιματισμού εκτίθενται κορνίζες με σειρές ελληνικών και γερμανικών μεταλλίων.

Μέσα από εγκατεστημένο οπτικοακουστικό σύστημα ο επισκέπτης μπορεί να παρακολουθήσει τη διεξαγωγή της μάχης, τις κινήσεις των επιτιθέμενων γερμανικών δυνάμεων, τις θέσεις άμυνας του ελληνικού στρατού, ενώ ταυτόχρονα ενημερώνεται για το ιστορικό πλαίσιο του ελληνογερμανικού πολέμου και της μάχης των οχυρών.

Στις υπόλοιπες καλά συντηρημένες στοές του πρώτου ορόφου του οχυρού, που είναι επισκέψιμες και δε φιλοξενούν τμήματα της έκθεσης διακρίνεται η αρχιτεκτονική των οχυρών, ο τρόπος κατασκευής και οργάνωσης των στοών και των επιφανειακών ενεργητικών σκέπαστρων του και ο τρόπος και οι συνθήκες διαβίωσης του στρατεύματος στις εγκαταστάσεις του. Παράλληλα, καθώς έχουν διατηρηθεί οι οπές από τα εχθρικά πυρά στους τοίχους των εγκαταστάσεων κατά την επιχείρηση κατάληψης του οχυρού από τις γερμανικές δυνάμεις, γίνεται έκδηλη η ατμόσφαιρα που επικρατούσε στο εσωτερικό του οχυρού κατά τη διάρκεια της διήμερης πολιορκίας του στις 6 και 7 Απριλίου του 1941. Ο δεύτερος όροφος, επίσης συντηρημένος, δεν είναι επισκέψιμος από το κοινό και είναι προσβάσιμος μόνο με ειδική άδεια από ειδικευμένους επισκέπτες και επιστήμονες που μελετούν την ιστορία του οχυρού, ενώ ο τρίτος όροφος είναι κλειστός.

Στο ηρώο του Οχυρού Νυμφαίας τελείται με επισημότητα ο κύριος εορτασμός της μάχης των οχυρών στην περιοχή της Θράκης, κάθε 6η Απριλίου ή την επόμενη Κυριακή, όταν η 6η Απριλίου είναι εργάσιμη ημέρα.

Μουσείο Καραθεοδωρή

Το προσωπικό αρχείο του μεγάλου μαθηματικού Κ. Καραθεοδωρή

Το μουσείο λοιπόν που φιλοξενεί τα αρχεία, το έργο, τα προσωπικά του αντικείμενα και τις οικογενειακές φωτογραφίες του μεγάλου επιστήμονα, θα φωτίζει ως φάρος γνώσης και θα διακτινίζεται σ’ όλο τον κόσμο θυμίζοντας πως το αρχαίο ελληνικό πνεύμα των μαθηματικών του Αρχιμήδη, Πυθαγόρα, Ευκλείδη και τόσων άλλων σπουδαίων μαθηματικών, είναι αθάνατο και ξαναζωντανεύει με την πένα του Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή, για να συμπληρώσει έτσι και με άλλες σελίδες την ένδοξη ιστορία των αρχαίων Ελλήνων Μαθηματικών.

Το μουσείο όμως αναδεικνύεται και σε χώρο παιδείας που έρχεται να καλύψει το έλλειμα της ύπαρξης του Καραθεοδωρή και των θεωρημάτων του από τα σχολικά εγχειρίδια. Έτσι δεκάδες σχολεία που επισκέπτονται κάθε χρόνο το μουσείο έχουν την ευκαιρία να μάθουν για το έργο και τα επιτεύγματα του μεγάλου Έλληνα μαθηματικού του 20ου αιώνα και να νοιώσουν περήφανοι οι μαθητές για αυτήν την υπέροχη κληρονομιά, η οποία αφ’ ενός τους ανήκει και αφ’ ετέρου είναι αδαπάνητος ο θησαυρός, οπότε έχουν την ευκαιρία να ωφεληθούν από την χρήση του. Πληροφορούμαστε διαρκώς πως τα παιδιά που επισκέπτονται το μουσείο εμπνέονται και δημιουργούν εκδηλώσεις για τον σπουδαίο Έλληνα Μαθηματικό και κάνουν περήφανους τους δασκάλους τους και εμάς. Πραγματικά τα παιδιά γίνονται φορείς του πολιτισμού με αφετηρία τα Μαθηματικά και τον Καραθεοδωρή. Δεν θα υπήρχε κάτι καλύτερο που θα μας έκανε να νοιώσουμε πως πετύχαμε τους στόχους ίδρυσης αυτού του μοναδικού στον κόσμο μουσείο.

Θρακικό Εθνολογικό και Πολιτιστικό Μουσείο Κομοτηνής και Θράκης

Η ιστορία της Κομοτηνής στα τέλη του 19ου αι. και στις αρχές του 20ου μέσα σε ένα μουσείο

Το Θρακικό Εθνολογικό και Πολιτιστικό Μουσείο Κομοτηνής και Θράκης στεγάζεται στην οικία Σκουτέρη στην οδό Κούλογλου 10 και αποτελεί Δωρεά της Βασιλικής Σκουτέρη – Δίντσογλου προς το Δήμο Κομοτηνής.

Η οικία Σκουτέρη χτίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα την ίδια περίοδο με το διπλανό διατηρητέο κτήριο που αποτελούσε την κατοικία των αδελφών Τελωνίδη. Η οικογένεια Σκουτέρη εγκαταστάθηκε στην Κομοτηνή ερχόμενη από την Ήπειρο και το σπίτι αυτό αποτέλεσε την κατοικία της οικογένειας μέχρι και το δεύτερο μισό του 20ου.  Σε λιτές νεοκλασικές γραμμές, το κτίριο αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα αρχιτεκτονικής κατοικίας νεότερης εποχής της αστικής τάξης της Θράκης. Είναι χτισμένο πιθανόν από Ηπειρώτες τεχνίτες. Ενσωματώνει την εγχώρια τεχνική δόμησης με τις, ευρωπαϊκής προέλευσης, τοιχογραφίες στους τοίχους του ορόφου.

Τα αρχιτεκτονικά και διακοσμητικά στοιχεία μεγαλοαστικών κατοικιών της Κεντρικής και της Δυτικής Ευρώπης, φθάνουν στη Θράκη μέσω σημαντικών εμπορικών κέντρων των Βαλκανίων όπως η Φιλιππούπολη, η Κωστάντζα, το Ιάσιο, η Στενήμαχος, κ. ά. τα οποία στοιχεία και μοτίβα είχαν εισαχθεί εκεί από χώρες τις Δυτικής Ευρώπης.

Η οικογένεια Σκουτέρη διακρίθηκε στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή της Κομοτηνής. Ο Λύσανδρος Σκουτέρης ασχολήθηκε με το εμπόριο πετρελαίου και εξελίχθηκε σε μεγαλέμπορο της περιοχής, ενώ μεταξύ άλλων διετέλεσε Δημοτικός Σύμβουλος και Πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, ενώ η Δόξα Σκουτέρη διετέλεσε μέλος της φιλοπτώχου αδελφότητος «Η Ειρήνη» και ήταν μία από τις κυρίες και δεσποινίδες που φιλοτέχνησαν την Ιστορική Σημαία της Κομοτηνής.

Πέραν της γενναιόδωρης δωρεάς της κας Βασιλικής Σκουτέρη-Δίντσογλου, το Mουσείο συμπληρωμένο με άλλες δωρεές πολιτών αποτελεί σήμερα ένα σημείο σημαντικό για τον επισκέπτη που θέλει να γνωρίσει την τοπική ιστορία. Μέσα από την αρχική επίπλωση, τα αντικείμενα, τις φωτογραφίες και τα υπόλοιπα εκθέματα, ο επισκέπτης γνωρίζει την ατμόσφαιρα μιας κατοικίας αστικής τάξης στην Κομοτηνή και την ιστορία της πόλης στα τέλη του 19ου αι. και στις αρχές του 20ου, περίοδο ιδιαίτερη κρίσιμη και σημαντική για την ιστορία της Θράκης

https://www.google.com/maps/d/edit?mid=1WBeqDBnCaVmzYaK97ZQdGdhBftYpvkkn&usp=sharing

(χάρτης με τις τοποθεσίες)

Κάρλος Αντωνακάκης

https://museumfinder.gr/loc/moyseia-sto-nomo-rodopis/